غذا در آیینه‌ی فرهنگ

یکی از رمزهای درک فرهنگ که می‌توان به کمک آن، به گنجینه بزرگی از معانی و مفاهیم دست یافت، غذا و تنوع موجود در آن است. به واقع تاریخ تکامل و تحول فرهنگ با تاریخ تحول و تکامل غذا در هم تنیده است. غذا؛ جهان‌بینی، باورها، ارزش‌ها، هنجارها و آموزه‌های فرهنگی و تمدنی یک جامعه را انعکاس می‌دهد. بایدها و نبایدهای خوراکی آیین‌های است که نظام دینی و آیینی جامعه را عریان می‌سازد. در ایران نیز غذا تاریخی به قدمت فرهنگ و تمدن ایرانی دارد. بخش مهمی از فرهنگ نانوشته در ایران که در سیمای آیین‌ها و داستان‌های شفاهی رخ برمی‌کند، با غذا پیوند خورده است.‌ این در حالی است که منابع مکتوب نیز از کهن‌ترین ایام در قالب فرهنگ نوشتاری این سرزمین از غذا سخن رانده‌اند. در ایران، پیچیدگی‌ها و تنوع فرهنگی و تاریخی در غذا متبلور می‌شود، غذاهایی که با مواد و تکنیک‌های مختلف آماده و پخته می‌شوند، و گویی تکثر لایه‌های فرهنگی را به نمایش می‌نهند. تنوع قومی و اقلیمی در ایران، چشم‌اندازی دیگر از تنوع فرهنگی را در رخساره‌های رنگارنگ غذاها و خوراکی‌ها مجسم می‌نماید. به این ترتیب، تنوع غذا در ایران، امکان ارزشمند دیگری برای تقویت گردشگری فرهنگی است. به واقع یکی از مکاتب مهم غذا در جهان، مکتبی است که تمدن ایرانی آن را بنیان نهاده است و به این ترتیب، از عطر غذای ایرانی می‌توان شمیم فرهنگ و تمدن آن را شنید و درباره نگاه جهان‌شناختی انسان‌ایرانی به تأمل و تفکر نشست. در این‌جا نیز با توجه به آن‌که غذا همواره هم‌گرایی، دوستی و به قول ایرانیان هم‌سفرگی را تداعی می‌گرداند می‌توان نمادپردازی دوستی و صلح را در فرهنگ و تمدن ایرانی به تماشا نشست.